Wietrzeńskie kapliczki przydrożne i przydomowe oraz krzyże

A kapliczki – domki Boskie

Strzegą drogi, pól i wioski

Zachęcają do pacierza

Za Ojczyznę i Papieża

przechodzącym w każdej porze

          Pobłogosław, wielki Boże.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  

   W podkarpackim krajobrazie odnajdujemy wielowiekowe znaki kultury materialnej w postaci przydrożnych kapliczek i krzyży. Nadają one specyficzny klimat danej miejscowości, przy czym nie zadajemy sobie pytania, jakie wiadomości one nam przekazują. bogactwem form i treści niosą nam informacje o czasach, w jakich powstały, zdarzeniach, o ludziach ich wierzeniach, o motywach tworzenia, stylach, także zdolnościach ówczesnych twórców. Na terenie naszej parafii (wioski) zinwentaryzowano 8 dawnych kapliczek i krzyży przydrożnych pochodzących z okresu XIX w. i okresu międzywojnia. Są one usytuowane głównie wzdłuż drogi Krosno – Dukla. Dodatkowo, tuż przy granicach wioski istnieją  2 obiekty. Razem 10 pozycji. Przetrwanie najstarszych obiektówwiąże się ze stosunkową łagodnością traktowania kultu religijnego przez zaborcę austryiackiego w przeciwieństwie do pozostałych zaborców ziem polskich. Niestety, jedna z kapliczek nie przetrwała zawieruchy II Wojny Światowej i po jej zakończeniu uległa rozbiórce (k / domu E. Krowickiego). Inna została zniszczona przez innowierców, usytuowana przy drodze (vis a vis domu Z. Helnarskiej). Figura św. Jana ( na górce k / domu F. Czelnego ) także uległa samoistnemu zniszczeniu. W jej miejsce właściciel ustawił krzyż metalowy, a ogrodzenie metalowe wykonał w hołdzie za szczęśliwy powrót z misji wojskowej Jan Wójtowicz. Uznanie za trud odnowienia przydrożnych obiektów sakralnych należy się stronie społecznej urzędu gminnego w Dukli. Zapomniany krzyż na wzgórzu pod lasem upamiętniający ofiary masowego pomoru z powodu epidemii cholery panującej w okolicznych wioskach, bezinteresownie wykonał F. Gruszczyński.

   Jest jeszcze jeden, godny uwagi krzyż – ustawiony na placu kościelnym naprzeciw głównego ołtarza, wykonany z piaskowca we Lwowie w latach 1850-60 a postawiony w 1908 r. przez właścicieli dworu w Wietrznie Romana i Sewerynę Jabłonowskich. Krzyż ten nie posiada wizerunku, daty ani nazwisk. Przez ramiona przewieszona jest kamienna szarfa. Stał 107 lat od swego początku niepoświęcony. Podczas mszy św. w intencji Ojczyzny 11 listopada 2015 r. aktu poświęcenia dokonał Ks. proboszcz Ireneusz Wójcik.

   Wierne tradycji, współczesne pokolenie, w trosce o zachowanie ciągłości wiary, także wynikające z potrzeby serca w podziękowaniu za doznane łaski, wznosi przydomowe kapliczki wotywne i dziękczynne. W II połowie XX w. i na przełomie stuleci wykonano j/w wspomniano 8 kapliczek i krzyży, są to: 

  • – k / domu St. H. Śliwińskich obecnie T. Stadnicka    
  • – górce k / W. Kordyś i W. Czelniak, obecnie E. Kozubal
  • – k / domu J. Matelowski  
  • – k / domu M. J. Malinowscy
  • – k / domu M. T. Szopa
  • – krzyż na wzgórzu ustawiony przez Ks. J. Fejdasza
  • – na placu kościelnym – figura Matki Bożej wykonana przez artystę rzeźbiarza Wł. kandefera
  • – figura Najświętszego Serca Pana Jezusa umieszczona w niszy dzwonnicy przez Ks. A. Szajnara    

 

    Wspomnieć koniecznie potrzeba o dwu jeszcze innych obiektach kultu znajdujących się na obrzeżach Wietrzna są to:

  1. / Kapliczka wotywna św. Antoniego na łuku drogi do Kopalni Nafty w Równem – wybudowana w 1936 r. przez kierownika tej kopalni Jana Błażykowskiego.
  2. / Krzyż pokutny z napisem:  " D.O.M. Pokój nieszczęśliwej ofierze ludzkiego zdziczenia 12 letniej Oldzi Soukupównej zamordowanej 9. VIII. 1924  

   Wymowny napis jest ostrzezeniem i przywołuje do chwili zadumy nad popełnionym czynem. Według przekazu, zbrodniczego czynu na biednej dziewczynce, dokonał bogaty młodzieniec, syn nafciarza.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 

kapliczka 3  OLYMPUS DIGITAL CAMERAOLYMPUS DIGITAL CAMERA                                        

 

 

 

 

 

 

 

 

 

OLYMPUS DIGITAL CAMERA OLYMPUS DIGITAL CAMERA  OLYMPUS DIGITAL CAMERA

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  Kapliczki przydomowe  

Tutaj wielka prośba do Parafian Wietrzna o nadsyłanie zdjęć przydomowych kapliczek wraz z informacjami o fundatorach celem poszerzenia albumu.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA   OLYMPUS DIGITAL CAMERA

                                                                                                                                                                                                                                                                                     

                                

 

 

 

 

 

                                                                                                                                

Dodano dn. 24 XII 2015 Jerzy Malinowski